ولايت مطلقه فقيه برداشت فقهى آيت الله خمينى از يك مساله اسلامى است و برخى با آن مخالفند از جمله در معاصرين آيت الله خويى آيت الله شريعتمدارى آيت الله حجره مجازی ( پاسخ به شبهات )
تماس با ما   درباره ما   طرح سوال   حمایت از ما  

  امروز شمسی

امام حسين (عليه السلام) : شما را به كتاب خدا و سنت پيامبرش دعوت مي كنم، همانا سنت پيامبر مرده و بدعت ، زنده شده است.
  احکام  احکام   آخرالزمان  آخرالزمان   زنان  زنان   جهان بینی  جهان بینی   پرونده نقد  پرونده نقد   مشاوره  مشاوره   عکس نوشته  عکس نوشته   خودارضائی  خودارضائی   قرآن  قرآن   بسم الله  بسم الله  

  مطالب برگزيده
میخوام بپرسم حد اصرار بر دعا چیه؟ و اینکه من براورده نشدن حاجتم رو گردن قسمت میندازم چقدر درسته؟
علت های انکار معاد چیست؟
چه باید کرد که از چشم چرانی و خود نمایی زنان جلوگیری کرد؟
زنای ذهن به چه معناست؟
اگر کسی قرضی بدهد آیا می تواند پولش را مطابق روز بگیرد؟
ولايت مطلقه فقيه برداشت فقهى آيت الله خمينى از يك مساله اسلامى است و برخى با آن مخالفند از جمله در معاصرين آيت الله خويى آيت الله شريعتمدارى آيت الله
من از شوهرم سرد شدم. چند بار تو گوشيش پيامايي از ابراز علاقه ديدم هشت ماه كه حامله ام كارم شده گريه ...
سريال در حاشيه بخاطر انتقاد كاملا صحيح ولي طنز از پزشكان حتي در مرحله پخش متوقف شود ولي رستاخيز قبل از اكران هم متوقف نشد.
تشيع زوري يعني برگزاري هفته دفاع مقدس هفته دولت ...دهه فجر و.. كه بعد از انقلاب بوده بدعت نيست ولي مراسم حضرت محسن بدعت است؟
چه نوع عقایدی اگر با عقیده ی ما درتضاد باشند قابل احترام اند؟
انگيزه واسه زندگي كردن ندارم؟ دارم به زور زندگی میکنم باورت میشه؟
بدون آرايش و با حفظ رعايت حجاب و مسائل اسلامي از خانه بيرون مي روم با اين حال مادرم در موردم سختگيري مي كند.
لطفا توصيه هاى عملى و كاربردى كه در رابطه با فرزند آورى وجود دارد بيان كنيد البته به طور مختصر و مفيد.
سوء ظن نسبت به همسری که تمایل جنسی بالایی دارد

  آخرين مطالب
مي خواستم در مورد قانون جذب كه همه جا هم ازش صحبت مي شه نظرتون رو بدونم ايا قبول داشتنش شرك است؟
پسری هستم 17 ساله و معتاد به این عمل زشت اینقده توبه کردم بازم نتونستم کمکم کنید.
برای نزديكتر شدن به امام زمان(عج) باید چکار کنیم؟
داستانهايى كه در كتب و روی منابر از ديدار علما و متقيان با امام زمان نقل مى شود اعتبار دارد؟
برای دیدار با امام عصر چه روشهایی وجود دارد.
با توجه به شرایط اقلیمی عربستان محال است ماجرای اصحاب ابرهه رخ داده باشد.پاسخ های غیر شعاری بدهید.
دعاى اصلى فرج امام زمان (عج) كدام است؟ آيا بايد آن را ايستاده بخوانيم يا نه؟
چگونه اعتقاد به منجى و مهدويت را در دانش آموزان تقويت كنيم؟
آیا امام زمان علیه السلام دین جدیدی را برای مردم می آورند؟
منظور از حوريان بهشتي دقيقا به چه معناست؟آيا واقعا انها زن هستند و با مردان همبستر مي شوند؟ يعني جنسيت دارند؟
  پربيننده ترين مطالب


  ارسال مطلب به ما : چاپ

ولايت مطلقه فقيه برداشت فقهى آيت الله خمينى از يك مساله اسلامى است و برخى با آن مخالفند از جمله در معاصرين آيت الله خويى آيت الله شريعتمدارى آيت الله

كسى به نظر خود و براساس استدلال و برهان به عدم لزوم اعتقاد به ان رسيده باشد، معذور است، ولى ترويج اختلاف و تفرقه بين مسلمانان براى او جايز نيست.» (رساله اجوبه الاستفتائات، حضرت ايت الله العظمى سيد على خامنه اى، انتشارات بين المللى الهدى، 1381)

  

ولايت مطلقه فقيه برداشت فقهى آيت الله خمينى از يك مساله اسلامى است حال آنكه بسيارى از علماى مشهور اسلامى چه در معاصرين و چه در قدما اين ديدگاه را ندارند و برخى با آن مخالفند از جمله در معاصرين آيت الله خويى آيت الله شريعتمدارى آيت الله منتظرى با ولايت مطلقه فقيه مخالف و نظريات ديگرى داشتند حال اين پرسش مطرح است كه چرا با وجود اينكه در فقه اسلامى اين همه نظريات متفاوت وجود دارد و از طرفى در قانون اساسى صراحتا ذكر شده كه تفتيش عقايد ممنوع است و نميتوان كسى را به صرف داشتن عقيده اى خاص مورد تعرض و مواخذه قرار داد ( اصل 23) اين آقايان مورد مواخذه حكومت قرار گرفته و در سه مورد آخر بدون انجام هيچ محاكمه اى برخى حقوق شهروندى اين آقايان از آنها سلب شد


مساله ولايت فقيه در فقه شيعى از قدمتى طولانى برخوردار است وريشه ان را بايد در ادله روايى شيعى و دلايل عقلى جستجو كرد كه اين نوشتار، قصد پرداختن به انها را ندارد. انچه كه پرسشگر عزيز مطرح نموده اند اين است كه: چرا على رغم تعدد نظرات در باب ولايت فقيه، نظام جمهورى اسلامى برخى از افرادى را كه نظرياتى مخالف اعتقاد امام راحل اعلى الله مقامه در مساله ى ولايت فقيه داشته اند را مورد مواخذه قرار داده است؟ 

اصل اين قضيه كه در فقه شيعى نظريات متعددى درباره مساله ى ولايت فقيه مطرح شده است، كاملا صحيح و درست مى باشد. در تاريخ فقه شيعى نظريات متعددى درباره اصل ولايت فقيه، گستره و حدود ولايت فقيه، ولايت فقيه و حقوق احاد مردم و.... مطرح شده است. اما در عصر حاضر، امام خمينى (ره) با نگاهى جديد و تكامل گرايانه به مساله ولايت فقيه، ان را به صورتى كاملا كاربردى در قالب ولايت مطلقه فقيه مطرح نموده و نظامى سياسى را بر مبناى ان سامان دادند. 

البته شايان ذكر است كه امام خمينى (ره) نخستين فقيهى نيست كه به ولايت مطلقه فقيه اعتقاد دارد و ان را از متون معتبر دينى استخراج نموده است، بلكه قبل از ايشان نيز فقهاى بزرگى معتقد به ولايت مطلقه فقيه بوده اند. به طور مثال مرحوم محقق كركى مى نويسد: «فقهاى شيعه، اتفاق دارند كه فقيه عادل امامى داراى همه شرايط فتوا، كه از آن به مجتهد در احكام شرعى تعبير مى شود، نايب از امامان معصوم (ع) است در همه امورى كه نيابت در آن دخالت دارد...» (رسائل، محقق كركى، انتشارات كتابخانه آيت اللّه نجفى مرعشى، ج 1، ص. 142) 



وى، دليل بر اين مطلب [ولايت مطلقه فقيه‏] روايت عمر بن حنظله و بسيارى از روايات ديگر مى داند. مراد از روايت عمربن حنظله در اين جا اين است: 

فقيه با ويژگيهاى معين، از سوى امامان (ع) گمارده شده و از سوى آنان در همه امورى كه نيابت در آنها دخالت دارد، نايب است زيرا امام صادق (ع) مى فرمايد: (فانى جعلته عليكم حاكما) البتّه اين نيابت، كلى است و همه زمانها را در بر مى گيرد و وقوع آن در زمان امام صادق (ع) به گستره آن خدشه اى وارد نمى كند، زيرا حكم و فرمان آنان يكى است و بر اين مطلب روايات ديگرى نيز دلالت دارند. 

همچنين مرحوم علاّمه نراقى در كتاب عوائد الايام، از ولايت و نيابت عامّه فقيه و دليلهاى آن سخن گفته و بر اين باور است: «در هر موردى كه پيامبر (ص) و يا امامان معصوم (ع) ولايت داشته اند، ولى فقيه و حاكم اسلامى نيز در روزگار غيبت ولايت دارد. هر كارى كه مربوط به امور دينى و يا دنيوى مردم است و بايد انجام گيرد، فقيه داراى شرايط، عهده دار آنها خواهد بود.» (عوائد الايام، نراقى، قم: بصيرتى، صص 187. 188) همچنين مى توان از فقيه نامدار ايت الله العظمى شيخ محمد حسن نجفى صاحب جواهر نام برد. 


ايشان مولف كتاب عظيم جواهرالكلام ج يكى از منابع منحصر به فرد فقه شيعى، كه فقه شيعه را از ابتدا تا انتها به صورت استدلالى مطرح نموده است ج مى باشند. وى در اين كتاب ولايت مطلقه فقيه را با استفاده از متون دينى اثبات كرده و مى فرمايد: «اگر ولايت فقيه در عصر غيبت عموميت و اطلاق نداشته باشد بسيارى از امور مربوط به شيعيان ايشان معطل و بلا تكليف مى ماند وكسى كه در عموميت ولايت فقيه وسوسه كند، گويا اساسا طعم فقه را نچشيده است.» (جواهر الكلام فى شرح شرايع الاسلام، شيخ محمد حسن نجفى، ج 1، ص 397، دار احيا التراث، لبنان، بيروت، 1425) و آيت الله بروجردى و.... (جهت مطالعه بيشتر ر. ك: دين و دولت در انديشه اسلامى، محمد سروش، قم: دفتر تبليغات اسلامى) 


همان گونه كه ملاحظه مى شود، امام خمينى نخستين فقيه معتقد به ولايت مطلقه فقيه نبوده اند بلكه با طرح مجدد اين مساله مهم وبا تكيه بر انديشه تمدن محور و نظام ساز خويش وبا همراهى ملت مسلمان ايران توانستند نظام سياسى مبتنى بر ولايت فقيه را نظريه پردازى كرده و معمارى كنند اين رويكرد امام به مساله ى ولايت فقيه بعد از انقلاب اسلامى به تاييد وانتخاب مردم رسيد و با اراى قاطع ملت مسلمان ايران در همه پرسى 12 فروردين و انتخابات خبرگان قانون اساسى و همه پرسى تاييد قانون اساسى، در نهايت تبديل به ستون خيمه ى نظام جمهورى اسلامى گرديد كه مخالفت با ان به هر بهانه اى در واقع، نقض اشكار ميثاق عمومى مردم ايران خواهد بود. 

هدف از ذكر اين مقدمه، تذكر به اين مطلب بود كه اولا امام خمينى (ره) تنها فقيه معتقد به ولايت مطلقه فقيه نيست و ثانيا در زمان حاضر ولايت مطلقه فقيه فقط يك نظر در كنار نظرات ديگر نيست بلكه اين ديدگاه در باب ولايت فقيه، اساسى ترين اصل قانون اساسى جمهورى اسلامى ايران مى باشد كه مخالفت عملى با ان با هيچ منطقى قابل توجيه نيست. 

در ادامه سوال به برخى از افراد اشاره شده است و انها را مخالف نظريه ولايت مطلقه فقيه قلمداد نموده اند از جمله به ايت الله خويى اشاره شده است. قبل از ورود به دغدغه اصلى پرسش، لازم است توضيحى درباره نظريه ايت الله خويى در باب ولايت فقيه داده شود.

 ايشان هر چند اثبات منصب ولايت سياسى فقيه را از طريق ادله روايى ناكافى مى دانستند، اما بر لزوم شرط فقاهت و اگاهى كافى دينى براى رهبرى كشور تاكيد مى كنند ايشان شرط اجتهاد و فقاهت را براى مسووليت هاى اصلى دولت اسلامى و مديريت ان لازم مى دانند و در نتيجه معتقدند كه براى كسى به جز فقيه، حق رهبرى و الزام سياسى بر جامعه ثابت نشده است و او قدر متيقن از كسانى است كه ولايت بر جامعه دارند. 

مبناى ايشان در اين باب با مبناى امام خمينى، در عمل چندان تفاوتى ندارد. علاوه بر اين، آيت الله خويى در كتاب منهاج الصالحين كه به عنوان آخرين اثر تأليفى در حدود يكسال و اندى پيش از رحلت ايشان به چاپ رسيد با صراحت از عنوان ولايت مطلقه فقيه استفاده نمودند. ايشان در اين اثر با طرح بحث جهاد ابتدايى در عصر غيبت و ردّ ادله مشهور كه قايل به عدم مشروعيت آن مى‏باشند مطابق ديدگاه صاحب جواهر اذن فقيه جامع‏الشرايط را در مشروعيت ان شرط مى‏دانند. (خويى، منهاج الصالحين، ج 1، چاپ 28، انتشارات مدينه العلم، 1410، ص 365. 366) سپس در بحث تقسيم غنايم مى‏نويسند: «آرى ولى امر حق تصرف در آن غنايم را بر اساس آنچه مصلحت تشخيص دهد دارد زيرا اين مقتضاى ولايت مطلقه او بر آن اموال است...» (همان، ص 379) 


حال به پاسخ به اصل سوال مى پردازيم، پرسشگر محترم به برخى از افراد اشاره كرده اند و ادعا شده است كه اين افراد به خاطر اختلاف عقيده در باب ولايت مطلقه فقيه، دچار فشار هايى از سوى حكومت اسلامى شده اند. ما به اين بخش از سوال دو جواب نقضى و حلى مى دهيم: 

جواب نقضى: مراد از جواب نقضى اين است كه مواردى را مى توان يافت كه ولايت مطلقه فقيه را با برداشت امام قبول نداشتند ولى حكومت با انها مشكلى نداشته است. به طور مثال در دوران پس از تاسيس جمهورى اسلامى، فقهاى بزرگى وجود داشته اند كه جزو اساطين حوزه هاى علميه بوده اند و نظرات ديگرى در مساله ولايت فقيه داشته اند اما با نظام جمهورى اسلامى و شخص امام راحل هيچ مشكلى نداشتند بلكه از روابط حسنه اى نيز دراين باره برخوردار بوده اند. 


به طور مثال مى توان از حضرات ايات عظام گلپايگانى، مرعشى نجفى و اراكى نام برد كه درعين برخوردارى از نظريات خاص در مساله ولايت فقيه، همواره مورد حمايت نظام اسلامى بوده و روابط بسيار صميمانه اى با امام راحل داشته اند. حال سوال اين جاست كه اگر صرف داشتن عقيده اى خاص موجب برخورد حكومت و نظام با كسى بود پس چرا درباره اين اقايان چنين حالتى مشاهده نمى شود؟ 
جواب حلى: به نظر مى رسد كه اصل پاسخ را پرسشگر عزيز، خود در متن سوال داده اند. همانگونه كه ايشان تصريح نموده اند طبق قانون اساسى تفتيش عقايد ممنوع است و نمى توان كسى را به صرف داشتن عقيده اى خاص مورد تعرض و مواخذه قرار داد. 
اما، ايا كسانى كه ايشان نام برده اند فقط عقايد خاصى داشته اند و لا غير؟ به عبارت ديگر تنها دليل برخورد نظام با ايشان فقط عقيده خاص انها در مساله ولايت فقيه بوده است؟ اگر كسى اندك اشنايى اى با تاريخ و جزييات وقايع پس از انقلاب داشته باشد قطعا به اين سوال پاسخ منفى خواهد داد. 



ايا مخالفت هاى اشكار و متعدد ايت الله شريعتمدارى با قانون اساسى و نظام جمهورى اسلامى، صرف عقيده بوده است؟ ايا تاسيس حزب خلق مسلمان ايران در برابر حزب جمهورى اسلامى توسط ايشان و تحريك اعضاى حزب به شورش در تبريز و تصرف انجا و ايجاد ناامنى در مملكت و تعرض به جان ومال و ناموس مردم توسط اعضاى حزب در تبريز و قم، فقط داشتن عقيده مخالف بوده است؟ ايا برملا شدن نقش ايت الله شريعتمدارى در كودتا عليه نظام اسلامى به همراه صادق قطب زاده- كه قرار بود در طى اين كودتا امام خمينى و ديگر مسوولان به شهادت برسند و ايشان به عنوان رهبر مذهبى ايران مطرح شوند ج ماهيتى غير از تغاير در ساحت انديشه ندارد؟ هنوز هم اعترافات ايشان در جلوى صفحه ى تلويزيون در ارشيو ها موجود است. 
ايا درگيرى و برخورد ايت الله منتظرى با امام راحل هم كه منجر به صدور نامه 68/ 1/ 6 و عزل وى از قائم مقامى رهبرى گرديد فقط اختلاف عقيده بوده است؟ جالب اينجاست كه ايشان عقايد خود را در باب ولايت فقيه، سال ها قبل از ان در كتاب خود ج دراسات فى ولايت الفقيه- به نگارش دراورده بودند و موقع انتخاب ايشان به قائم مقامى رهبرى همه از نظرات ايشان در اين باب اطلاع داشتند. ايا مخالفت هاى صريح و بى پرده ايشان با سياست هاى رسمى نظام جمهورى اسلامى و ايجاد تشويش در اذهان عمومى پس از رحلت امام، فقط ابراز عقيده بوده است؟ ايا توهين وى به رهبرى در سخنرانى 13 رجب سال 1376 و تحريك رياست جمهور وقت به رودر رويى با رهبر انقلاب فقط و فقط عقيده اى خاص در باب مساله ولايت فقيه بود؟ و... 

همانگونه كه مشاهده شد مصاديق مورد اشاره ى پرسشگر عزيز، علنا و عملا به تقابل و تعارض با نظام جمهورى اسلامى پرداخته بودند و با سو استفاده از جايگاه رفيع خود، مشكلاتى را بر سر راه نظام اسلامى پديد اورده بودند، و هر برخوردى كه با انان صورت گرفت كاملا در محدوده ى قوانين بوده است و حتى در مواردى به خاطر رعايت جايگاه مرجعيت ج در مورد اقاى شريعتمدارى ج با رافت اسلامى با انها برخورد شده است و الا مجازات كودتا عليه نظام اسلامى مشخص است و همراهان ايشان در اين ماجرا تماما به اعدام رسيدند. 
در پايان به استفتايى از محضر رهبر انقلاب اشاره مى كنيم. در اين استفتا از كسانى سوال شده است كه به ولايت مطلقه فقيه اعتقاد ندارند و بايد با انها چگونه رفتار كرد. متن استفتا را دقيقا نقل مى كنيم: 

سوال 61: وظيفه ما در برابر كسانى كه اعتقاد به ولايت فقيه جز در امور حسبيه ندارند، با توجه به اينكه بعضى از نمايندگان انان اين ديدگاه را ترويج مى كنند چيست؟ 
جواب: «ولايت فقيه در رهبرى جامعه اسلامى و اداره امور اجتماعى ملت اسلامى در هر عصر و زمان از اركان مذهب حقه ى اثنا عشرى است كه ريشه در اصل امامت دارد، اگركسى به نظر خود و براساس استدلال و برهان به عدم لزوم اعتقاد به ان رسيده باشد، معذور است، ولى ترويج اختلاف و تفرقه بين مسلمانان براى او جايز نيست.» (رساله اجوبه الاستفتائات، حضرت ايت الله العظمى سيد على خامنه اى، انتشارات بين المللى الهدى، 1381) 
منابع زير جهت مطالعات بيشتر پيشنهاد ميشود: 
ولايت فقيه، امام خمينى، موسسه تنظيم ونشر اثارا مام، 
1378 منتظرى از اوج تا فرود، موسسه دفاع از ارزش ها، 
1376 خاطرات ايت الله رى شهرى، مركز اسناد انقلاب اسلامى، 1383 




 شناسه : 426    مشاهده : 632    انتشار : 26/7/1394        آرشيو ولایت فقیه        آرشيو همه مطالب


   نظرات کاربران :

نام و نام خانوادگی : *  
نظرات : *

(حداکثر 900 کارکتر)

 
کارکتر تايپ شده :  
   

صفحه نخست  |  جستجو  |  تماس با ما  |  درباره ما  |  طرح سوال  |  حمایت از ما

قرآن   |    خودارضائی  |    عکس نوشته    |    مشاوره  |    پرونده نقد    |    جهان بینی   |    زنان   |    آخرالزمان  |   احکام

چقدر خوشحال خواهیم شد اگر به نشر این مطالب بپردازید، البته بدون تغییر در محتوا

ذکر منبع با فضیلت تر است


برنامه نويسی : اصفهان هاست